Aşmış kamazın şoferi Talış-iran ləhcəsi ilə gözəl səsləndirərdim
Məlum olsun ki, söylədiyin kəlam zahirdə hikmət libasına bürünsə də, batində bəzi naqis məntiq daşıyır. Zira hər iddia hikmət soyılmoz, bəzi sözlər yalnız qəlbin incikliyindən doğar.
Əvvəlaaa, yaş ilə ağıl arasında höküm vermək düz deyildir. Çünki ela kimsa vordır ki, yirmisində kamala meyil edəəər, eləsi də vordır kiii, qırxında belə nəfsinin kölgəsindən çıxa bilməz. Demək ki, yaşı ölçü etmək hikmət əhli üçün münasib degildir.
Keza, bir qadının könlünü açıb ağlamasını dərhal bir fitnə və ya zəiflik saymax da naqis hökümdür. İnsan bəzən yalnız dəərdini bölüşmək üçün danışar. Hər göz yaşı hiylə degil, hər etiraf da tələ qurmaq məqsədi güdmür. Əgər insanın kamilliyi varsa, o kamillik insanı ram etməz, əksinə onu ədalətə çağırar, ucaldar. Sahibi hikmət peyğəmbərimiz də kəlamlarında beyla buyurmuştir.
“nə etsən də pis görünəcəksən” demək də qəti höküm deyil. Zaman göstərmişdir kiii, bəzi adamlar zülüm ilə xatırlanar, bəziləri isə mərhəmət ilə. Demək ki, əməlin aqibəti tam eyni degildir.
Və nəhayət, təbiətin nizamından bəhis etdikdə unutmaq olmaz ki, insan yalnız nəfis ilə deyil, ağıl və vicdan ilə də var olur. Əgər hər kəs yalnız nəfsinin hökmü ilə hərəkət etsəydi, hikmət sahibləri dünyada niyə ucalardı?
Bu səbəbdən mənim irşadım beylədir:
Elə zaman gələəər ki, bir kəs qarşında könlünü açar. O anda nə nəfsinə qul ol, nə də qəlbini daş et. Ölçünü itirmə. Çünki həqiqi kamillik nə istifadə etməkdədir, nə də qaçmaqda.. həqiqi kamillik insanın öz nəfsinə höküm edə bilməsindədir.
şərhlər: